Το AutoCAD είναι το ευρύτερα χρησιμοποιούμενο σχεδιαστικό πρόγραμμα, βασικός εξοπλισμός σε κάθε τεχνικό γραφείο που διαχειρίζεται αρχιτεκτονικά, μηχανολογικά ή θέματα διακόσμησης. Η μεγάλη εξάπλωσή του στον τεχνικό κόσμο ώθησε πολλούς μηχανικούς και γεωτεχνικούς να το χρησιμοποιήσουν σε εφαρμογές που ανήκουν καθαρά στο χώρο της γεωγραφικής πληροφορίας, στη θέση δηλαδή των Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS). Σύντομα, η μητρική εταιρεία του AutoCAD, η AutoDesk, έδωσε στην αγορά ένα καταλληλότερο module, το AutoCAD Map, το οποίο, χωρίς να είναι πραγματικό GIS, συνδυάζει την ευελιξία του σχεδιαστικού προγράμματος με τη δομή του GIS. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των χρηστών του AutoCAD παραμένουν στη σχεδιαστική έκδοση. Έτσι, η επικοινωνία της πλειοψηφίας των μηχανικών μεταξύ τους, καθώς και τα παραδοτέα τους, σε ένα μεγάλο εύρος εφαρμογών, ακόμα και σε θέματα καθαρά χαρτογραφικά, όπως τοπογραφικά σχέδια, χαρτογράφηση αγροτεμαχίων, σχεδιασμός και μελέτη έργων και πολλά άλλα, γίνονται σε αρχεία AutoCAD. Δυστυχώς, για τους περισσότερους έλληνες μηχανικούς, το GIS παραμένει άγνωστη ζώνη. Σε αυτό βοηθά και το ότι το γνωστότερο GIS πακέτο, διάδοσης αντίστοιχης με του AutoCAD, το πασίγνωστο και πολυπράγμον ArcGIS της ESRI, απαιτεί τεχνικές γνώσεις βάσης που περιέργως ο έλληνας τεχνικός δεν παρέλαβε κατά την εκπαίδευσή του (δόμηση βάσεων δεδομένων, στοιχειώδης τοπολογία, ευχέρεια με τη σύγχρονη διάρθρωση των προγραμμάτων κλπ).

Έτσι, στον ελληνικό τεχνικό κόσμο, το σχεδιαστικό AutoCAD έχει αναλάβει να αντιμετωπίσει θέματα που δεν είναι της αρμοδιότητάς του και απέναντι στα οποία παρουσιάζει δύο βασικά μειονεκτήματα:

Το περιβάλλον του AutoCAD δεν υιοθετεί κάποιο συγκεκριμένο σύστημα συντεταγμένων. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα περιβάλλον με αυθαίρετες συντεταγμένες, με βάση το 0,0 ενός ανεξάρτητου καρτεσιανού χώρου, όπου ο χρήστης μπορεί να τοποθετήσει από μία κάτοψη με διαστάσεις 0,0 έως 100,100 μέχρι και ένα χάρτη με συντεταγμένες ΕΓΣΑ87 με διαστάσεις από 450000,4300000 έως 550000,4500000. Ακόμα και όταν έχουμε ανοίξει έναν «χάρτη» (στην πραγματικότητα ένα σχέδιο) στη ζώνη του ΕΓΣΑ, ο χρήστης πρέπει να επιλέξει αν κάθε νέο στοιχείο που θα επικολλήσει θα μπει με αυθαίρετες συντεταγμένες (δηλαδή με βάση ένα τοπικό 0,0 για την κάτω αριστερή γωνία των νέων δεδομένων) ή αν θα εισαχθεί με βάση τις πραγματικές θέσεις των σημείων του.

 

Το AutoCAD δεν υιοθετεί τα γνωστά πρωτόκολλα και συμβάσεις του χώρου του GIS, αλλά θέτει δικά του, προφανώς κατάλληλα για τις σχεδιαστικές εφαρμογές. Ωστόσο η επιλογή αυτή περιπλέκει τη μεταφορά δεδομένων και τελικών προϊόντων από την μία πλατφόρμα στην άλλη. Έτσι, μια εικόνα χάρτη που θα γεωαναφερθεί στο ArcGIS, το καταλληλότερο πρόγραμμα για δημιουργία συνορθωμένης χαρτογραφικής εικόνας, δεν μπορεί να εισαχθεί απ” ευθείας στο AutoCAD. Ο χρήστης πρέπει να βρει ένα add-on γραμμένο σε LISP για να «μετατρέψει» το αρχείο γεωαναφοράς της εικόνας και να δημιουργήσει τις 3 (κυριολεκτικά) τιμές που χρειάζεται το AutoCAD για να τοποθετήσει την εικόνα. Το ίδιο ισχύει και για τα διανυσματικά δεδομένα, με αναρίθμητα προβλήματα μετατροπής ενός σχεδίου (DWG) στο πολύ κοινό πρωτόκολλο shapefile της ESI και αντίστροφα, προβλήματα που συνήθως παρακάμπτονται με τη ενδιάμεση μετατροπή σε DXF (AutoCAD Exchange Format), σχεδόν πάντα με απώλεια πληροφορίας. Τα προβλήματα αυτά γίνονται πολύ πιό έντονα εξ΄αιτίας του ότι η AutoDesk αλλάζει τα πρωτόκολλα του DWG σε κάθε έκδοση, δημιουργώντας ολόκληρες λίστες μετατροπών (για AutoCAD 12, για AutoCAD 13, AutoCAD 2007, AutoCAD 2009 κλπ). Ευτυχώς το απλοϊκό DXF, με δομή απλού αρχείου κειμένου, παραμένει λίγο ως πολύ σταθερό.

Φυσικά, οι πιό πάνω περιορισμοί του AutoCAD μπορούν να παρακαμφθούν και τελικά είναι εφικτό να εισάγουμε καθαρά χαρτογραφικά δεδομένα και να συνθέσουμε έναν πλήρη χάρτη (με ευελιξία σαφώς μικρότερη του GIS, πάντα). Σε ότι αφορά την τρέχουσα συζήτηση, το ερώτημα είναι πως θα αξιοποιήσουμε τις έτοιμες χαρτοσυνθέσεις του TopoNavigator μέσα στο περιβάλλον του AutoCAD, πως θα μεταφέρουμε στοιχεία από το GPS μας μέσω του TopoNavigator στο AutoCAD και, σε μικρότερο βαθμό, πως θα μεταφέρουμε αρχεία του AutoCAD στο περιβάλλον του TopoNavigator.

1. Εξαγωγή χαρτογραφικών εικόνων και εισαγωγή τους στο AutoCAD.

Από την έκδοση 542, το TopoNavigator5 κατά την γεωαναφορά ή εξαγωγή γεωαναφερμένης χαρτογραφικής εικόνας δημιουργεί ένα συνοδό αρχείο με όνομα που αρχίζει με το όνομα του αρχείου εικόνας και τελειώνει με το πρόσφυμα _CAD και κατάληξη txt (πχ. Map1_CAD.txt), ώστε να μπορεί να ανοιχτεί με οποιοδήποτε επεξεργαστή κειμένου. Το αρχείο έχει περιεχόμενα όπως το παρακάτω παράδειγμα.

File for AutoCad transformation

FILE NAME= C:\Users\Anadigit\Documents\TOPONAVIGATOR5\Images\methana.bmp

PIXEL_WIDTH= 4791 PIXEL_HEIGHT= 2793

PIXEL_SIZE_X= 1.21682114947173 PIXEL_SIZE_Y= 1.34419262441838

STEP1: Enter Left-Bottom corner x & y Left_Bottom_X= 556302.49 Left_Bottom_Y= 3898023.37

STEP2: Enter «Scale» (AutoCAD relates the image width to «Scale»!) Scale= 5829

STEP3: Verify Right-Top corner x & y Right_Top_X= 562132.28 Right_Top_Y= 3901777.70

 

Εισάγουμε την εικόνα στο AutoCAD με από το μενού Insert/Raster Image Reference.

lessons_004-01

 

Στη φόρμα που εμφανίζεται αποεπιλέγουμε τις παραμέτρους «Specify on sreen» και εισάγουμε τις τιμές στα textboxes που ενεργοποιούνται.

lessons_004-02

 

Στην πρώτη ενότητα βάζουμε τα x και y της κάτω αριστερής γωνίας, που τα αντιγράφουμε από τη σειρά STEP1 («Left-Bottom corner x & y»).

Ακολούθως εισάγουμε στη δεύτερη ενότητα τις τιμές της σειράς STEP2 («Scale»). Το σχόλιο στη σειρά STEP2 αναφέρεται στο παράδοξο του AutoCAD να ονομάζεται το πλάτος της εικόνας (σε μέτρα) «Scale» (δηλαδή «κλίμακα»).

Με τις τρεις αυτές τιμές (x, y & Scale) η εικόνα μεταφέρεται και «απλώνεται» στην πραγματική της θέση. Οι δύο τελευταίες τιμές του STEP3 («Verify Right-Top corner x & y») βοηθούν στην επιβεβαίωση της σωστής τοποθέτησης της εικόνας, βάζοντας το ποντίκι στην πάνω αριστερή γωνία της.

Η τρίτη ενότητα δέχεται τη στροφή της εικόνας, που στην περίπτωση των εικόνων που εξάγονται από το TopoNavigator5 είναι μηδενική.

Αν έχετε ανοίξει ένα νέο project, θα χρειαστεί να πατήσετε το κουμπί Zoom to Extents lessons_004-05, γιατί αρχικά το παράθυρο έχει ανοίξει στην περιοχή του 0,0 του αυθαίρετου συστήματος συντεταγμένων. Αν αντίθετα έχετε δεδομένα και βρίσκεστε στην περιοχή της εικόνας, θα την δείτε αμέσως να ταυτίζεται με τα διανυσματικά δεδομένα σας.

Αν έχετε ήδη ορθοφωτοχάρτες ή καλά γεωαναφερμένες δορυφορικές εικόνες, θα δείτε μικρές αποκλίσεις, λόγω των αλλοιώσεων που εισάγει η διαδικασία της συνόρθωσης των εικόνων αυτών. Αν θέλετε, μπορείτε να μετακίνησετε ελαφρά την νέα εικόνα, ώστε να ταυτιστεί τοπικά με τις συνορθωμένες εικόνες.

2. Εξαγωγή διανυσματικών δεδομένων (σημεία, γραμμές και πολύγωνα) σε πρωτόκολλο DXF και άνοιγμα στο AutoCAD.

Ανοίγουμε το αρχείο TVP από το Διαχειριστή Αρχείων του TopoNavigator5 και με δεξί κλικ στην εγγραφή του αρχείου επιλέγουμε «Αποθήκευση ως». Επιλέγουμε το πρωτόκολλο DXF και αποθηκεύουμε το αρχείο. Στην συνέχεια απλώς ανοίγουμε το αρχείο με το AutoCAD.

Σε περίπτωση που θέλουμε να εισαγάγουμε το αρχείο σε ένα ήδη υπάρχον project του AutoCAD, τότε ένας απλός τρόπος είναι με το μενού Insert/Block.

lessons_004-03

 

Στη φόρμα που εμφανίζεται αποεπιλέγουμε όλες τις παραμέτρους «Specify on sreen» και πατάμε OK.

lessons_004-04

 

3. Εισαγωγή διανυσματικών δεδομένων από το AutoCAD στο TopoNavigator5.

Εννοείται ότι το project του AutoCAD είναι σε ΕΓΣΑ87. Αν το project που δουλεύουμε είναι σύνθετο και περιέχει πολλά layers και τα στοιχεία που θέλουμε να εξάγουμε είναι διάσπαρτα σε διάφορα layers, είναι προτιμότερο να επιλέξουμε τα δεδομένα που θέλουμε να εξάγουμε, να τα αντιγράψουμε και να τα επικολλήσουμε σε ένα νέο, άδειο project. Ακολούθως εξάγουμε το νέο project σε πρωτόκολλο DXF. Στο TopoNavigator5, αν θέλουμε να έχουμε το αρχείο μόνο για θέαση (μπορούμε ωστόσο να δημιουργήσουμε σύνθετα σύμβολα και ονοματολογία), εισάγουμε το αρχείο DXF στο TopoNavigator5 από το μενού Χάρτης/Προσθήκη Επιπέδου. Αν αντίθετα θέλουμε να επεξεργαστούμε τα στοιχεία του αρχείου, θα το μετατρέψουμε σε TVP, προσθέτοντάς το πρώτα από το κουμπί Προσθήκη Αρχείου στο Διαχειριστή Αρχείων και αποθηκεύοντάς το σαν αρχείο TVP.